Waarom monopoliseren we het openbaar vervoer in Nederland?

Waarom monopoliseren we het openbaar vervoer in Nederland?

Vandaag keek ik uit op een bushalte naast mijn werk. Er stond een grote groep mensen, meer dan normaal had ik het idee, en ze leken allemaal erg naarstig uit te kijken naar de volgende bus. Waarschijnlijk waren weer één of meerdere bussen uitgevallen en kon iedereen lekker proppen in de eerst beschikbare bus.

Het openbaar vervoer wordt in Nederland verleend door de gratie des overheid. Zogeheten vervoersregio’s zijn opdrachtgever van het regionale en stedelijke openbaar vervoer. Hiervoor verlenen de vervoerregio’s concessies aan vervoerbedrijven en verstrekken zij subsidie voor de exploitatie van het openbaar vervoer. Het gaat om openbaar vervoer per bus, tram en metro, de trein valt er niet onder. Die laatste is namelijk landelijk toebedeeld aan de NS. Maar waarom is het nodig om het openbaar vervoer via concessies te regelen? Waarom laat je iedere aanbieder die denkt een mooie vervoersdienst te kunnen leveren niet gewoon zijn gang gaan? Volgens deze bron is de vraag of het huidige systeem succesvol is een ja, want kijkend naar het financiële plaatje, blijkt het mogelijk om een flinke efficiencyslag te maken, vooral tijdens de eerste aanbesteding. Vaak bleek het mogelijk te zijn om met tien tot vijftien procent minder overheidssubsidie evenveel vervoer aan te bieden. Bij concessies die voor de tweede of voor de derde keer worden aanbesteed zijn de besparingen aanzienlijk minder.

Blijkbaar is 15% minder subsidiegeld dan voorheen al een reden voor een juichstemming. Dat lijkt me een compleet verkeerde maatstaf. De kosten van het openbaar vervoer zouden zich terug moeten verdienen door middel van de kaartverkoop. Ik hoor u denken, dat kan niet, hierdoor wordt het openbaar vervoer veels te duur. Daar denkt Flixbus heel anders over. Zij wilde vijf Nederlandse bestemmingen, vijf weken lang, voor €5 aanbieden. Een actie in de strijd om de Nederlandse reiziger. Terwijl een treinkaartje van Groningen naar Eindhoven ruim €25 kost. Voor datzelfde geld zit je met Flixbus helemaal in Frankfurt. Kom maar binnen Flixbus; goedkoop reizen, wie wil dat nou niet? Nou de provincie Brabant niet bijvoorbeeld, die leek het nodig geen toestemming hiervoor te verlenen (waarom moet Flixbus überhaupt toestemming vragen).

Een deel van de gedachte is dat er lijnen zullen zijn die niet rendabel zullen zijn en dat er verbindingen zullen wegvallen doordat het niks oplevert. Dat is waarschijnlijk onoverkomelijk. De vraag is hoe slecht dit is. Moeten we alles en iedereen blijven financieren ook als er amper vraag naar is? Als het belangrijk is wordt het wel op nieuwe manieren opgelost. Laat Uber helemaal zijn gang gaan of geef andere mobiliteitsbedrijven de vrijheid om de gaten op te vullen. Tegenwoordig heb je talloze car share en ride share mogelijkheden. Of als er dan toch zo nodig met subsidiegeld moet worden gesmeten, subsidieer dan alleen die lijnen die wegvallen en laat de rest over een bedrijven die de juiste prikkels voelen om het efficiënt te doen.

Een compleet stuk van de markt moedwillig monopoliseren en vervolgens miljoenen aan subsidie er tegen aan gooien, daar zit belastingbetalend Nederland niet op te wachten lijkt me.

Share Button

Werk met ons mee aan een beter Nederland

Evenementen

Kik hier voor de evenementen.