Pragmatici en radicalen

Pragmatici en radicalen

“Objectief gezien was 2016 het beste jaar ooit voor de Libertaire Partij. Het was ook een vreselijke teleurstelling.” Met deze constatering opende het libertaire tijdschrift Reason in het februarinummer een groot artikel over de prestaties van de LP in de presidentsverkiezingen in de Verenigde Staten vorig jaar.

Het aantal stemmen dat de Nederlandse LP op 15 maart kreeg was teleurstellend. We hadden meer verwacht. In het kiesdistrict Fryslân, ooit het huis van vrijheidslievende Friezen, die streden onder de leus ‘Liever dood dan slaaf’, kreeg de partij slechts 84 stemmen.

Reason schrijft dat de verdeeldheid binnen de Amerikaanse LP debet is aan het teleurstellende resultaat in november 2016. Het tijdschrift onderscheidt drie kampen: de pragmatici, de radicalen en de radicalen die een gematigde presentatie richting kiezers willen. Dat leidde tijdens de conventie vooral tot optredens van “radicals, freaks and clowns”, zoals iemand het samenvatte. De pragmatici wonnen overigens het pleit.

Hoewel veel mensen binnen de Libertarian Party verheugd zijn over het aantal nieuwe gezichten die zij op bijeenkomsten zagen, vooral veel jongeren, doet die aanwas weer oude conflicten oplaaien. Met name die tussen de radicalen – die geen water bij de libertaire wijn willen doen – en de pragmatici, die vooral mikken op politiek succes. Het was juist het duo Johnson/Welt die tijdens de campagne mikten op het centrum, op jongeren die niet van zichzelf bewust waren dat ze libertariër zijn, maar dat door de verkiezingsstrijd ontdekten.

Wat kan de Libertaire Partij Nederland leren van de successen en nederlagen van de Libertarian Party in de Verenigde Staten? Het is een open deur te stellen dat de Verenigde Staten niet te vergelijken zijn met Nederland. De geschiedenis en tradities aan de andere kant van de oceaan zijn zo anders dat de vaderlandse. Bovendien zit het libertaire gedachtengoed in de genen van de Amerikanen (de discussie in de LP USA is nu bijvoorbeeld dat als de partij in 2020 groter wordt dan 5 procent ze aanspraak kan maken op federaal geld. Maar willen echte libertariërs wel zo’n ‘welfare check’ accepteren?). Verkiezingen aldaar zijn heel anders georganiseerd dan hier. Nog steeds zijn de Verenigde Staten een twee-partijen land, in tegenstelling tot de coalitiekabinetten in Nederland. Toch zijn er wel een aantal lessen te trekken uit het optreden van de Amerikaanse libertariërs.

Media-optredens zijn cruciaal voor verkiezingssuccessen. Een interview voor de landelijke omroep of in een landelijke krant is goed voor naamsbekendheid en het overbrengen van standpunten. Media-aandacht voor verkiezingsbijeenkomsten kan stemmen opleveren. Deelname aan een verkiezingsdebat op televisie blijft de hoofdprijs. Zelfs de LP USA slaagde hier niet in.

Een aansprekende kandidaat doet in onze mediacratie wonderen. Hoewel er veel (interne) kritiek was op het duo Johnson/Welt, wisten zij door hun staat van dienst en hun optreden veel enthousiasme bij (nieuwe en jonge) kiezers op te wekken. Volgens mij ontbreekt het de Nederlandse LP hier niet aan. Ook een min of meer bekende persoon die uitspreekt dat hij/zij zich kan vinden in het libertaire gedachtengoed kan wonderen doen. In de Verenigde Staten was dat Glenn Beck, in Nederland zou dat bijvoorbeeld Paul Frissen kunnen zijn.

Veel jongeren zijn het oude partijbestel zat. Dat geldt voor jonge kiezers in alle westerse landen. Libertariërs hebben goede papieren om deze nieuwe kiezersgroep aan te spreken en aan zich te binden. De uitkomsten in de Verenigde Staten en het enthousiasme tijdens de campagne laten dat zien. Het blijkt ook uit het aantal jongeren dat interesse in de LP hier heeft.

De ‘nanny state’ is de Nederlanders met de paplepel ingegoten. De gedachte te moeten leven zonder het staatsinfuus is voor heel veel Nederlanders een nachtmerrie. Toch neemt de onvrede over de almachtige overheid, die steeds meer naar zich toetrekt en zich met steeds meer zaken bemoeit, ook hier toe. Het verrotte oude bestel, niet functionerende (semi-)overheidsdiensten, de uitdijende bureaucratie, het failliete zorg- en onderwijssysteem zijn zaken die heel veel Nederlanders beu zijn. Er is slechts een partij die hier een duidelijke oplossing voor heeft.  Met heldere standpunten hierover zijn libertaire stemmen te winnen.

Discussie is goed en is, vanzelfsprekend, het fundament voor iedere libertaire beweging. Maar teveel fractievorming en, nog erger, openlijke ruzies en loopgravenstrijd, is dodelijk voor iedere partij. De ontwikkelingen in de Verenigde Staten zullen laten zien welke stroming binnen de Libertarian Party zal winnen. Een eerste test volgt op het partijcongres begin juli 2018. Ook binnen de Libertaire Partij Nederland steekt het gemor soms op. Geen wonder met zoveel vrijheidslievende mensen die zich achter één vlag proberen te scharen. Maar enige eenheid is wel noodzakelijk, wil de LP kiezers aanspreken en overtuigen hun stem aan het libertaire gedachtengoed te geven. In november dit jaar zijn er gemeenteraadsverkiezingen in Leeuwarden (vanwege gemeentelijke herindeling). Vier maanden later zijn er landelijke raadsverkiezingen. Hopelijk kan de LP dan haar slag slaan.

Harry Prins

Share Button

Werk met ons mee aan een beter Nederland

Evenementen

Kik hier voor de evenementen.